Vetëm 52% e nxënësve e shohin shkollën të sigurt: ZKA zbulon boshllëqet e sistemit

Vetëm 52 për qind e nxënësve të pyetur e shohin shkollën e tyre si vend të sigurt, ndërsa një në tre thotë se ka përjetuar dhunë ose bullizëm. Këto janë ndër gjetjet më të forta të auditimit të ri për sigurinë në shkollat publike të Kosovës.

Pyetësori përfshiu 771 nxënës në Prishtinë, Ferizaj dhe Gjakovë. Krahas 39 për qind që e vlerësuan shkollën si pjesërisht të sigurt dhe 9 për qind si të pasigurt, 15 për qind thanë se nuk ndihen të lirë t’i raportojnë rastet.

Raporti, që mbulon periudhën 2022–2025, vlerëson se mekanizmat ekzistues nuk funksionojnë si sistem i koordinuar dhe i standardizuar. Shkollat, sipas auditimit, priren të reagojnë pasi ndodh incidenti, ndërsa parandalimi, trajtimi dhe raportimi nuk zbatohen njëtrajtshëm.

Hendeku në të dhëna është veçanërisht i madh. Deri në dhjetor 2025, vetëm rreth 2 për qind e shkollave kishin raportuar raste dhune dhe bullizmi në sistemin arsimor, me vetëm 45 raste gjatë një viti shkollor. Në raportet e policisë, ndërkohë, shifra lëvizte nga 550 deri në 600 incidente në vit, kurse në evidencat e 30 shkollave të audituara u identifikuan 535 raste për periudhën 2022–2025.

Auditorët konstatuan mungesë planesh veprimi dhe analizash të rrezikut, kontrolle jo të qarta të hyrje-daljeve dhe aktivitete të rralla ndërgjegjësuese. Trajtimi mbetet kryesisht reagues dhe afatshkurtër: dokumentohen më shpesh incidentet serioze, ndërsa bullizmi dhe format e dhunës psikologjike ose sociale nuk evidentohen gjithmonë; mungojnë edhe planet individuale për mbrojtjen e viktimave dhe mbështetjen e nxënësve me sjellje problematike.

Sa i përket sigurisë fizike, të 12 shkollat e vizituara kishin rrethoja dhe kamera, por disa pajisje nuk ishin funksionale dhe mbulimi ishte i kufizuar. Në tri shkolla oborri përdorej si rrugë kalimi për komunitetin, ndërsa një shkollë me numër të lartë incidentesh nuk kishte kamera deri në qershor 2026.

ZKA ka dhënë 12 rekomandime për ministrinë, policinë dhe komunat, duke kërkuar politika të zbatueshme, raportim të standardizuar, inspektime dhe masa parandaluese. Policia dhe komunat e Ferizajt e Gjakovës u pajtuan me gjetjet, ministria u pajtua pjesërisht, ndërsa Komuna e Prishtinës nuk dërgoi letër konfirmimi ose komente.

Shënim redaksional: Fotografia e titullit është një dizajn editorial i krijuar me inteligjencë artificiale dhe nuk paraqet domosdoshmërisht një vend apo moment real.