Shala në Telegrafi: “Braktisja e bujqësisë si strategji gjunjëzimi”
Agron Shala paralajmëron se neglizhimi i bujqësisë e bën Kosovën të varur nga importi dhe e dobëson në kohë krize. Argumenti është i fortë, por kërkon plotësim me të dhëna ekonomike.
PRISHTINË — Kolumnisti Agron Shala në Telegrafi argumenton se braktisja e tokave bujqësore dhe varësia e shtuar nga importi i ushqimit nuk është thjesht një problem ekonomik por një rrezik strategjik. Sipas tij, kjo ngjan me një “strategji gjunjëzimi” — një vend që nuk e ushqen vetveten është i detyruar të bëjë kompromise gjeopolitike që përndryshe nuk do t’i bënte.
Shala rendit fakte të njohura: ulja e numrit të fermave aktive, plakja e popullsisë rurale, mungesa e investimeve në ujitje dhe e politikave të vazhdueshme të subvencioneve. Ai pretendon se kostoja e këtyre tendencave nuk shihet në fatura mujore por në kapacitetin e shtetit për t’u përballur me shoke të furnizimit, lufta tregtare ose luhatje globale të çmimeve.
Argumenti është mbushur me peshë gjeopolitike: bujqësia, siç thotë Shala, është siguri kombëtare në kohë paqeje dhe leverdi diplomatike në kohë krize.
Konteksti
Kosova ka deficit të madh tregtar në ushqim. Importon shumicën e produkteve bazë, përfshirë mish, drithëra dhe perime në sezone të caktuara. Ndërkohë, fondet e subvencioneve të Ministrisë së Bujqësisë janë rritur, por menaxhimi i tyre është kritikuar për mungesë drejtimi strategjik.
Një vlerësim i balancuar do të vinte në dukje se bujqësia kosovare ka edhe sukseset e veta — eksporte në frutat e vogla, pemishtet, vera. Problemi nuk është mungesa e potencialit, por shpërndarja e politikave, infrastruktura e dobët dhe konsolidimi i tokës. Shala bën mirë t’i bashkojë këto në një kornizë sigurie, edhe nëse fjala “gjunjëzim” mund të tingëllojë e ekzagjeruar për disa lexues.
Sipas parafrazimit të Shalës, një shtet që importon bukën, importon edhe nënshtrimin — një formulë e fortë që sintetizon argumentin e tij.
Pavarësisht stilit polemik, kërkesa e tij për një politikë të integruar — me ujitje, asistencë teknike, mbrojtje tregtare të kufizuar dhe arsim agronomik — është agjendë e arsyeshme dhe e mbështetshme me fonde të BE-së.
Burimi: Telegrafi — Opinion nga Agron Shala