Departamenti i Shtetit i SHBA-së paralajmëron për kompanitë kineze të AI-së

Uashington, 26 prill 2026 — Departamenti i Shtetit i Shteteve të Bashkuara ka lëshuar një paralajmërim të ri ndaj kompanive teknologjike amerikane, duke bërë thirrje që të jenë vigjilente ndaj përpjekjeve të kompanive kineze të inteligjencës artificiale për të blerë aktive teknologjike, modele dhe talent. Lajmi është publikuar fillimisht në shqip nga Telegrafi në sektorin e teknologjisë.

Sipas dokumentit, autoritetet shqetësohen për lidhjet e fshehta investuese, kontratat për akses në grupime GPU dhe rekrutimin agresiv të kërkuesve nga laboratorët kryesorë amerikanë.

Vazhdim i tensioneve

Paralajmërimi vjen pas restrikcioneve të mëparshme amerikane për eksportin e çipeve të avancuara drejt Kinës dhe pas listës së zgjeruar të entiteteve të kontrolluara. Telegrafi shkruan se autoritetet po fokusohen edhe te kompanitë e dyshuara si “fasada” për qeverinë kineze.

“Po e ndjekim me kujdes çdo përpjekje për të shfrytëzuar talentin dhe pronën intelektuale të AI-së amerikane”, thuhet në njoftimin e Departamentit të Shtetit, sipas raportimit të Telegrafit më 26 prill.

Ndikimi i drejtpërdrejtë në Ballkan është i kufizuar, por industria lokale e teknologjisë në Kosovë e Shqipëri po pozicionohet gjithnjë e më shumë si pjesë e zinxhirëve perëndimorë të vlerës — outsourcing për Gjermani, Zvicër dhe SHBA — çka do të thotë se kontrollet e eksportit dhe verifikimet e klientëve mund të bëhen detyrë e përditshme për kompanitë lokale të zhvillimit të software-it.

Ekspertët e politikës teknologjike paralajmërojnë se Bashkimi Evropian gjasat janë të miratojë rregulla të ngjashme në fushat e modeleve themelore të AI-së dhe atyre me përdorim të dyfishtë, duke bërë që rajoni të duhet të harmonizojë legjislacionin.

Burimi: Telegrafi, Departamenti i Shtetit i SHBA-së.