Nyja limfatike “rojë” zbulon e para nëse kanceri po përhapet
Përdorimi i nyjës limfatike rojë në diagnostikimin e kancerit po bëhet pjesë gjithnjë e më e rëndësishme e protokolleve onkologjike.
PRISHTINË — Nyja limfatike “rojë” (sentinel) zbulon e para nëse kanceri po përhapet jashtë tumorit fillestar, sipas një shkrimi të publikuar nga Telegrafi më 21 prill, që përmbledh literaturën onkologjike bashkëkohore dhe rëndësinë e biopsisë së sentinelit.
Sipas Telegrafit, nyja sentinel është nyja e parë limfatike ku tumori “drenon” qelizat dhe, nëse ajo është e pastër, gjasa që kanceri të ketë dalë jashtë vendit fillestar është dukshëm më e ulët. Procedura përdoret rregullisht në kancerin e gjirit, melanomën e lëkurës dhe disa tumore të tjera, duke ndihmuar në evitimin e ndërhyrjeve më invazive.
Çfarë do të thotë kjo për pacientët në Kosovë
Klinika e Onkologjisë në QKUK dhe disa qendra private në Kosovë e zbatojnë biopsinë e sentinelit si pjesë të standardit të kujdesit, ndërsa shoqatat e onkologëve theksojnë rëndësinë e zbulimit të hershëm dhe të aksesit të barabartë në diagnostikim cilësor. Ekzaminimet rutinore mamografike, dermatologjike dhe gjinekologjike mbeten themeli i parandalimit.
Sipas parafrazimit të Telegrafit, autorët e shkrimit theksojnë se identifikimi i saktë i nyjës rojë i lejon kirurgut “të kufizojë ndërhyrjen vetëm te indi që mbart më shumë rrezik” dhe të shmangë komplikimet afatgjata si limfedema, që ndodh kur largohen shumë nyje limfatike.
Rëndësia klinike e sentinelit është konfirmuar nga studime të mëdha randomizuese të kryera në vendet perëndimore gjatë dy dekadave të fundit, që kanë treguar se rezultatet onkologjike nuk përkeqësohen kur biopsia kryhet siç duhet, ndërsa cilësia e jetës pas operacionit është më e mirë.
Aktivistët dhe shoqatat e pacientëve me kancer në Kosovë kanë kërkuar prej kohësh që teknologjitë diagnostikuese moderne, përfshirë gjurmuesit fluoreshent dhe radiotraserët për sentinelin, të jenë të disponueshme në sektorin publik pa pagesë shtesë për pacientin.
Ekspertët theksojnë se asnjë test diagnostikues nuk zëvendëson ekzaminimet periodike dhe vizitat e rregullta te mjeku, mbi të gjitha për popullatën në grupmoshat e rrezikuara, ku zbulimi në fazë të hershme është faktori më i fortë i mbijetesës.
Burimi: Telegrafi, përmbledhje mbi nyjën limfatike rojë, 21 prill 2026.