Mbi 1,500 të zhdukur, familjet mes shpresës dhe frikës: kërkohet bashkëpunim pa politikë

Mbi 1,500 persona vazhdojnë të figurojnë të zhdukur nga lufta në Kosovë, ndërsa familjet presin përgjigje konkrete nga proceset e kërkimit dhe identifikimit. Zbulimi i fundit i mbetjeve njerëzore në Zubin Potok ka rikthyer njëkohësisht shpresën dhe frikën se çfarë mund të tregojnë analizat.

Flora Rrecaj është ndër familjarët që presin rezultatet e identifikimit. Babai i saj, Idriz Rrecaj, u zhduk më 19 prill 1999 së bashku me 22 shqiptarë të tjerë, të njohur si grupi i intelektualëve. Për familjen e tij, pritja 27-vjeçare është shoqëruar me informacione të pakonfirmuara, kërkime dhe zhgënjime të vazhdueshme.

Zhvarrimet në Kalludër të Vogël dhe Jabukë të Zubin Potokut përfunduan më 21 gusht. Sipas vlerësimeve fillestare, mbetjet e gjetura besohet se mund t’u përkasin së paku 23 personave, por identiteti i tyre nuk është konfirmuar. Analizat e ADN-së dhe procedurat mjekoligjore mund të zgjasin me muaj, e në raste të ndërlikuara edhe më gjatë.

Shefi i UNMIK-ut, Peter Due, kërkoi që çështja të mos politizohet dhe që viktimat e familjet e tyre të mbeten në qendër të çdo përpjekjeje. Ai tha se përparimi varet nga bashkëpunimi, besimi dhe angazhimi i përbashkët për t’u dhënë familjeve përgjigjet që u takojnë.

Thirrja përfshin zbatimin e plotë të Deklaratës së Bashkimit Evropian për personat e zhdukur, vazhdimin e punës në grupin përkatës të udhëhequr nga Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq dhe bashkëpunim të drejtpërdrejtë ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit për gjetjen dhe identifikimin e të zhdukurve.

Në Ditën Ndërkombëtare të Viktimave të Zhdukjeve të Detyruara, deputetë të PDK-së bënë homazhe te memoriali i personave të zhdukur me dhunë. Në mesazhin e partisë u tha se zbardhja e fatit të secilit person mbetet detyrim i institucioneve; ky është qëndrim politik i deklaruar nga partia dhe jo njoftim për ndonjë vendim të ri institucional.

Për familjet, thelbi mbetet e drejta për të ditur. Gjetja e mbetjeve është një hap i rëndësishëm, por deri në përfundimin e analizave nuk mund të thuhet me siguri kujt i përkasin ato. Çdo rezultat duhet komunikuar me kujdes, duke respektuar dinjitetin e viktimave dhe të afërmve që presin prej dekadash.

Shënim: Featured image është krijuar me inteligjencë artificiale si fotomontazh editorial dhe nuk paraqet domosdoshmërisht vendin apo momentin real.